📘 📚 🐍
جزوه جلسه اول پایتون مقدماتی
🎯 موضوع: الگوریتم به زبان ساده 🎯
✨
💡 درباره الگوریتم 💡
🎯 برنامهنویسی یعنی نوشتن الگوریتمها به زبان کامپیوتر!
👨💻 همانطور که برای پخت کیک دستور داریم، برای حل مسائل کامپیوتری هم نیاز به الگوریتم داریم. 🚀
🔹
الگوریتم یعنی فهرست مراحل دقیق برای انجام یک کار.
🍰
مثل دستور آشپزی: اگر مراحل را درست انجام دهیم، نتیجه درست میشود. 👨🍳
✅
ویژگیها: واضح، قابل اجرا و پایانپذیر. 🎯
📋
مثالهای روزمره از الگوریتم 🌟
🔢
-
۱
فر یا گاز را روشن کن و مواد لازم را آماده کن. 🔥
-
۲
مواد خشک و مایع را مخلوط کن. 🥣
-
۳
مخلوط را داخل قالب بریز. 🍯
-
۴
قالب را در فر بگذار و زمان بده. ⏰
-
۵
کیک را بیرون بیاور و سرو کن. 🍽️
🍵
الگوریتم درست کردن چای ☕
-
۱
آب را بجوشان. 💧🔥
-
۲
چای خشک را در قوری بریز. 🍃
-
۳
آب جوش را اضافه کن. ♨️
-
۴
۵ دقیقه صبر کن. ⏱️
-
۵
چای را سرو کن. 🫖
-
۱
مسواک را خیس کن. 💦
-
۲
خمیر دندان بزن. 🦷
-
۳
دندانهای بالا را مسواک بزن. ⬆️
-
۴
دندانهای پایین را مسواک بزن. ⬇️
-
۵
آبکشی کن. 🚰
🎒
الگوریتم رفتن به کلاس 🏫
-
۱
وسایل را بردار. 📚✏️
-
۲
از خانه خارج شو. 🚪
-
۳
به مسیر مشخص برو. 🗺️
-
۴
وارد کلاس شو. 🚶♂️
-
۵
سرجایت بنشین. 💺
🥪
الگوریتم تهیه ساندویچ 🥙
-
۱
نان را باز کن. 🍞
-
۲
مواد را داخل نان بچین. 🥬🍅🧀
-
۳
سس اضافه کن. 🍶
-
۴
نان را ببند. 🤏
-
۵
سرو کن. 🍽️
✨
💡 درباره الگوریتم 💡
🎯 برنامهنویسی یعنی نوشتن الگوریتمها به زبان کامپیوتر!
👨💻 همانطور که برای پخت کیک دستور داریم، برای حل مسائل کامپیوتری هم نیاز به الگوریتم داریم. 🚀
🐍 ۵ الگوریتم ساده پایتون
۱. الگوریتم جمع دو عدد
سادهترین الگوریتم: دو عدد بگیر و با هم جمع کن
دو عدد از کاربر میگیریم، آنها را با هم جمع میکنیم و نتیجه را نمایش میدهیم. مثل وقتی که قیمت دو خرید را با هم جمع میکنیم.
مرحله ۱: دو عدد تعریف میکنیم
مرحله ۲: اعداد را جمع میکنیم
مرحله ۳: نتیجه را چاپ میکنیم
مرحله اول : تعریف دو عدد
num1 = 15
num2 = 25
مرحله دوم: انجام عمل جمع
result = num1 + num2
مرحله سوم: نمایش نتیجه
print(“حاصل جمع:”, result)
خروجی: حاصل جمع: ۴۰
۲. الگوریتم تشخیص زوج یا فرد
یک عدد بگیر و ببین بر ۲ بخشپذیر است یا نه : یک عدد میگیریم، اگر بر ۲ بخشپذیر بود یعنی باقیمانده تقسیم آن بر ۲ صفر باشد، عدد زوج است. در غیر این صورت عدد فرد است.
الگوریتم تشخیص زوج یا فرد:
۱. یک عدد دریافت کن
۲. اگر عدد بر ۲ بخشپذیر بود → زوج
۳. در غیر این صورت → فرد
بررسی زوج یا فرد بودن یک عدد
۱. یک عدد دریافت کن
number = 17
۲. اگر عدد بر ۲ بخشپذیر بود → زوج
if number % 2 == 0:
print(number, “زوج است”)
۳. در غیر این صورت → فرد
else:
print(number, “فرد است”)
خروجی: ۱۷ فرد است
کاربرد در زندگی واقعی : در بازیهای گروهی برای تقسیم بازیکنان به دو تیم. اعداد زوج در تیم آبی و اعداد فرد در تیم قرمز قرار میگیرند.
۳. الگوریتم پیدا کردن بزرگترین عدد
از بین چند عدد، بزرگترین را پیدا کن . از بین چند عدد، بزرگترین را پیدا میکنیم. اولی را به عنوان بزرگترین در نظر میگیریم، سپس بقیه را با آن مقایسه میکنیم.
“””
پیدا کردن بزرگترین عدد در یک لیست
“””
numbers = [45, 12, 89, 23, 67]
max_number = numbers[0]
for num in numbers:
if num > max_number:
max_number = num
print(“بزرگترین عدد:”, max_number)
خروجی: بزرگترین عدد: ۸۹
۴. الگوریتم معکوس کردن یک کلمه
یک کلمه را از آخر به اول بخوان
یک کلمه را از آخر به اول میخوانیم. حرف آخر را اول قرار میدهیم، حرف ماقبل آخر را دوم و به همین ترتیب ادامه میدهیم.
“””
معکوس کردن حروف یک کلمه
“””
word = “پایتون”
reversed_word = “”
for letter in word:
reversed_word = letter + reversed_word
print(“کلمه اصلی:”, word)
print(“کلمه معکوس:”, reversed_word)
خروجی: کلمه اصلی: پایتون
کلمه معکوس: نتیاپ
💡
کاربرد در زندگی واقعی
وقتی نمرات امتحان کلاس را داری و میخواهی بدانی چه کسی بالاترین نمره را گرفته است. یا وقتی میخواهی گرانترین محصول را در بین چند محصول پیدا کنی.
۵. الگوریتم شمردن حروف یک کلمه
یک کلمه بگیر و بشمار چند حرف دارد
یک کلمه میگیریم و حرفهایش را میشماریم. برای هر حرف، یکی به شمارنده اضافه میکنیم تا تعداد کل حروف مشخص شود.
“””
شمردن تعداد حروف یک کلمه
“””
word = “برنامهنویسی”
count = 0
for letter in word:
count = count + 1
print(“تعداد حروف:”, count)
خروجی: تعداد حروف: ۱۱
💡
کاربرد در زندگی واقعی
وقتی میخواهی اسمت را در یک فرم آنلاین ثبت کنی و محدودیت تعداد حروف دارد. یا وقتی میخواهی پیامک بفرستی و میخواهی بدانی چند حرف میتوانی استفاده کنی.
آموزش دستور input() در پایتون با ۵ مثال کاربردی
دستور input() برای دریافت ورودی از کاربر در پایتون استفاده میشود.
این دستور همیشه یک رشته (string) برمیگرداند، حتی اگر کاربر عدد وارد کند.
مثال ۱: دریافت نام و چاپ خوشآمدگویی
یک برنامه ساده که نام کاربر را میپرسد و به او خوشآمد میگوید.
# دریافت نام از کاربر
name =
input(
“نام خود را وارد کنید: “)
# چاپ پیام خوشآمدگویی
print(“سلام”, name, “! خوش آمدید”)
خروجی برنامه:
نام خود را وارد کنید: علی
سلام علی! خوش آمدید
مثال ۲: محاسبه سن کاربر
برنامهای که سال تولد را دریافت کرده و سن را محاسبه میکند.
# دریافت سال تولد
birth_year =
input(
“سال تولد خود را وارد کنید: “)
# تبدیل رشته به عدد
birth_year = int(birth_year)
# محاسبه سن
age = 1403 – birth_year
# نمایش سن
print(“سن شما:”, age, “سال”)
خروجی برنامه:
سال تولد خود را وارد کنید: ۱۳۷۵
سن شما: ۲۸ سال
مثال ۳: ماشین حساب جمع دو عدد
یک ماشین حساب ساده که دو عدد را جمع میکند.
# دریافت عدد اول
num1 =
input(
“عدد اول: “)
num1 =
float(
num1)
# دریافت عدد دوم
num2 = input(“عدد دوم: “)
num2 = float(num2)
# محاسبه و نمایش نتیجه
result = num1 + num2
print(“حاصل جمع:”, result)
خروجی برنامه:
عدد اول: ۱۲٫۵
عدد دوم: ۷٫۳
حاصل جمع: ۱۹٫۸
مثال ۴: نظرسنجی ساده
برنامهای که اطلاعات شخصی کاربر را دریافت میکند.
# دریافت اطلاعات
food =
input(
“غذای مورد علاقه؟ “)
color =
input(
“رنگ مورد علاقه؟ “)
season =
input(
“فصل مورد علاقه؟ “)
# نمایش نتایج
print(“\n— نتایج نظرسنجی —“)
print(“غذای مورد علاقه:”, food)
print(“رنگ مورد علاقه:”, color)
print(“فصل مورد علاقه:”, season)
خروجی برنامه:
غذای مورد علاقه؟ پیتزا
رنگ مورد علاقه؟ آبی
فصل مورد علاقه؟ بهار
— نتایج نظرسنجی —
غذای مورد علاقه: پیتزا
رنگ مورد علاقه: آبی
فصل مورد علاقه: بهار
مثال ۵: محاسبه میانگین نمرات
برنامهای که نمرات دانشجو را دریافت و میانگین میگیرد.
# دریافت نمرات
score1 =
input(
“نمره اول: “)
score1 =
float(
score1)
score2 = input(“نمره دوم: “)
score2 = float(score2)
score3 = input(“نمره سوم: “)
score3 = float(score3)
# محاسبه میانگین
average = (score1 + score2 + score3) / 3
print(“میانگین نمرات:”, round(average, 2))
خروجی برنامه:
نمره اول: ۱۷٫۵
نمره دوم: ۱۶
نمره سوم: ۱۸٫۲۵
میانگین نمرات: ۱۷٫۲۵
📝 نکات مهم درباره input()
- input() همیشه رشته برمیگرداند: حتی اگر کاربر عدد وارد کند
- تبدیل نوع داده: برای تبدیل رشته به عدد از int() یا float() استفاده کنید
- پیام ورودی: میتوانید پیام فارسی داخل input() بنویسید
- ورودی خالی: اگر کاربر فقط Enter بزند، یک رشته خالی (“”) دریافت میشود
- چندین ورودی: میتوانید چندین input() پشت سر هم داشته باشید
آموزش دستور input() در پایتون با ۵ مثال کاربردی
دستور input() برای دریافت ورودی از کاربر در پایتون استفاده میشود.
این دستور همیشه یک رشته (string) برمیگرداند، حتی اگر کاربر عدد وارد کند.
مثال ۱: دریافت نام و چاپ خوشآمدگویی
یک برنامه ساده که نام کاربر را میپرسد و به او خوشآمد میگوید.
# دریافت نام از کاربر
name =
input(
“نام خود را وارد کنید: “)
# چاپ پیام خوشآمدگویی
print(“سلام”, name, “! خوش آمدید”)
خروجی برنامه:
نام خود را وارد کنید: علی
سلام علی! خوش آمدید
مثال ۲: محاسبه سن کاربر
برنامهای که سال تولد را دریافت کرده و سن را محاسبه میکند.
# دریافت سال تولد
birth_year =
input(
“سال تولد خود را وارد کنید: “)
# تبدیل رشته به عدد
birth_year = int(birth_year)
# محاسبه سن
age = 1403 – birth_year
# نمایش سن
print(“سن شما:”, age, “سال”)
خروجی برنامه:
سال تولد خود را وارد کنید: ۱۳۷۵
سن شما: ۲۸ سال
مثال ۳: ماشین حساب جمع دو عدد
یک ماشین حساب ساده که دو عدد را جمع میکند.
# دریافت عدد اول
num1 =
input(
“عدد اول: “)
num1 =
float(
num1)
# دریافت عدد دوم
num2 = input(“عدد دوم: “)
num2 = float(num2)
# محاسبه و نمایش نتیجه
result = num1 + num2
print(“حاصل جمع:”, result)
خروجی برنامه:
عدد اول: ۱۲٫۵
عدد دوم: ۷٫۳
حاصل جمع: ۱۹٫۸
مثال ۴: نظرسنجی ساده
برنامهای که اطلاعات شخصی کاربر را دریافت میکند.
# دریافت اطلاعات
food =
input(
“غذای مورد علاقه؟ “)
color =
input(
“رنگ مورد علاقه؟ “)
season =
input(
“فصل مورد علاقه؟ “)
# نمایش نتایج
print(“\n— نتایج نظرسنجی —“)
print(“غذای مورد علاقه:”, food)
print(“رنگ مورد علاقه:”, color)
print(“فصل مورد علاقه:”, season)
خروجی برنامه:
غذای مورد علاقه؟ پیتزا
رنگ مورد علاقه؟ آبی
فصل مورد علاقه؟ بهار
— نتایج نظرسنجی —
غذای مورد علاقه: پیتزا
رنگ مورد علاقه: آبی
فصل مورد علاقه: بهار
مثال ۵: محاسبه میانگین نمرات
برنامهای که نمرات دانشجو را دریافت و میانگین میگیرد.
# دریافت نمرات
score1 =
input(
“نمره اول: “)
score1 =
float(
score1)
score2 = input(“نمره دوم: “)
score2 = float(score2)
score3 = input(“نمره سوم: “)
score3 = float(score3)
# محاسبه میانگین
average = (score1 + score2 + score3) / 3
print(“میانگین نمرات:”, round(average, 2))
خروجی برنامه:
نمره اول: ۱۷٫۵
نمره دوم: ۱۶
نمره سوم: ۱۸٫۲۵
میانگین نمرات: ۱۷٫۲۵
📝 نکات مهم درباره input()
- input() همیشه رشته برمیگرداند: حتی اگر کاربر عدد وارد کند
- تبدیل نوع داده: برای تبدیل رشته به عدد از int() یا float() استفاده کنید
- پیام ورودی: میتوانید پیام فارسی داخل input() بنویسید
- ورودی خالی: اگر کاربر فقط Enter بزند، یک رشته خالی (“”) دریافت میشود
- چندین ورودی: میتوانید چندین input() پشت سر هم داشته باشید
تمرینهای ساده با پایتون
در این بخش ۵ تمرین ساده پایتون با استفاده از دستور input() برای تمرین بیشتر ارائه شده است.
➕ تمرین ۱: مجموع دو عدد
برنامهای که دو عدد از کاربر دریافت کرده و مجموع آنها را محاسبه میکند.
a =
int(
input(
“عدد اول: “))
b =
int(
input(
“عدد دوم: “))
s = a + b
print(“مجموع =”, s)
نمونه خروجی:
عدد اول: ۱۵
عدد دوم: ۲۵
مجموع = ۴۰
⏱️ تمرین ۲: تبدیل دقیقه به ثانیه
برنامهای که تعداد دقیقه را دریافت کرده و به ثانیه تبدیل میکند.
minutes =
int(
input(
“دقیقه: “))
seconds = minutes * 60
print(“ثانیه =”, seconds)
نمونه خروجی:
دقیقه: ۵
ثانیه = ۳۰۰
📊 تمرین ۳: میانگین سه عدد
برنامهای که سه عدد را دریافت کرده و میانگین آنها را محاسبه میکند.
x =
float(
input(
“عدد ۱: “))
y =
float(
input(
“عدد ۲: “))
z =
float(
input(
“عدد ۳: “))
avg = (x + y + z) / 3
print(“میانگین =”, avg)
نمونه خروجی:
عدد ۱: ۱۰
عدد ۲: ۲۰
عدد ۳: ۳۰
میانگین = ۲۰.۰
💬 تمرین ۴: پیام خوشآمد
برنامهای که نام کاربر را دریافت کرده و پیام خوشآمدگویی نمایش میدهد.
name =
input(
“نام شما: “)
print(“سلام”, name, “به جلسه اول پایتون خوش آمدید!”)
نمونه خروجی:
نام شما: سارا
سلام سارا به جلسه اول پایتون خوش آمدید!
📏 تمرین ۵: تبدیل سانتیمتر به متر
برنامهای که طول بر حسب سانتیمتر را دریافت کرده و به متر تبدیل میکند.
cm =
float(
input(
“سانتیمتر: “))
m = cm / 100
print(“متر =”, m)
نمونه خروجی:
سانتیمتر: ۱۷۵
متر = ۱.۷۵
💡 نکات مهم برای تمرین
- int() vs float(): از int() برای اعداد صحیح و از float() برای اعداد اعشاری استفاده کنید
- ترتیب اجرا: ابتدا input() اجرا میشود، سپس نوع داده تبدیل میشود
- نام متغیرها: از نامهای معنادار برای متغیرها استفاده کنید
- پیام ورودی: پیام داخل input() باید واضح و گویا باشد
“`
این کد HTML کاملاً با طرحبندی قبلی یکسان است و میتوانید مستقیماً در وردپرس استفاده کنید.






# آموزش دستور input در پایتون با ۵ مثال کاربردی
آموزش دستور input() در پایتون
دستور input() در پایتون برای دریافت ورودی از کاربر استفاده میشود. این دستور به کاربر اجازه میدهد دادهها را وارد کند و سپس برنامه میتواند از آن دادهها استفاده کند. نکته مهم: input() همیشه یک رشته (string) برمیگرداند.
۱. دریافت نام و خوشآمدگویی
یک برنامه ساده که نام کاربر را دریافت میکند و پیام خوشآمدگویی نمایش میدهد. این مثال پایهایترین استفاده از input() را نشان میدهد.
# دریافت نام از کاربر
name =
input(
“لطفاً نام خود را وارد کنید: “)
# چاپ پیام خوشآمدگویی
print(“سلام”, name, “! به برنامه ما خوش آمدید.”)
خروجی:
لطفاً نام خود را وارد کنید: مریم
سلام مریم! به برنامه ما خوش آمدید.
کاربرد در زندگی واقعی: فرمهای ثبتنام آنلاین، ورود به سیستمهای کاربری
۲. محاسبه سن کاربر
برنامهای که سال تولد کاربر را دریافت میکند و سن او را محاسبه مینماید. این مثال تبدیل نوع داده از رشته به عدد را نشان میدهد.
# دریافت سال تولد از کاربر
birth_year =
input(
“سال تولد خود را وارد کنید: “)
# تبدیل رشته به عدد صحیح
birth_year = int(birth_year)
# محاسبه سن (فرض میکنیم سال جاری ۱۴۰۳ است)
age = 1403 – birth_year
# نمایش سن کاربر
print(“سن شما:”, age, “سال”)
خروجی:
سال تولد خود را وارد کنید: ۱۳۷۵
سن شما: ۲۸ سال
کاربرد در زندگی واقعی: سیستمهای احراز هویت، پر کردن فرمهای سنمحور
۳. ماشین حساب جمع دو عدد
یک ماشین حساب ساده که دو عدد از کاربر دریافت کرده و حاصل جمع آنها را نمایش میدهد. این مثال دریافت چند ورودی و انجام عملیات ریاضی را نشان میدهد.
# دریافت اولین عدد از کاربر
num1 =
input(
“عدد اول را وارد کنید: “)
num1 =
float(
num1)
# تبدیل به عدد اعشاری
# دریافت دومین عدد از کاربر
num2 = input(“عدد دوم را وارد کنید: “)
num2 = float(num2) # تبدیل به عدد اعشاری
# محاسبه جمع دو عدد
result = num1 + num2
# نمایش نتیجه
print(“حاصل جمع:”, result)
خروجی:
عدد اول را وارد کنید: ۱۵.۵
عدد دوم را وارد کنید: ۲۳.۷
حاصل جمع: ۳۹.۲
کاربرد در زندگی واقعی: ماشین حسابهای ساده، محاسبه صورتحسابها
۴. برنامه نظرسنجی ساده
یک برنامه نظرسنجی که علایق کاربر را دریافت کرده و به صورت زیبا نمایش میدهد. این مثال دریافت چند ورودی مختلف را نشان میدهد.
# دریافت اطلاعات از کاربر
food =
input(
“غذای مورد علاقه شما چیست؟ “)
color =
input(
“رنگ مورد علاقه شما چیست؟ “)
season =
input(
“فصل مورد علاقه شما کدام است؟ “)
# نمایش نتایج نظرسنجی
print(“\n” + “🔹”*۴۰)
print(“📊 نتایج نظرسنجی شما:”)
print(“🍽️ غذای مورد علاقه:”, food)
print(“🎨 رنگ مورد علاقه:”, color)
print(“🌤️ فصل مورد علاقه:”, season)
print(“🔹”*۴۰)
خروجی:
غذای مورد علاقه شما چیست؟ کباب
رنگ مورد علاقه شما چیست؟ آبی
فصل مورد علاقه شما کدام است؟ بهار
🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹
📊 نتایج نظرسنجی شما:
🍽️ غذای مورد علاقه: کباب
🎨 رنگ مورد علاقه: آبی
🌤️ فصل مورد علاقه: بهار
🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹
کاربرد در زندگی واقعی: فرمهای نظرسنجی آنلاین، پرسشنامهها
۵. محاسبه میانگین نمرات دانشجو
برنامهای که سه نمره از دانشجو دریافت کرده و میانگین آنها را محاسبه میکند. این مثال کاربرد input() در محیطهای آموزشی را نشان میدهد.
# دریافت نمرات سه درس
score1 =
input(
“نمره درس ریاضی را وارد کنید: “)
score1 =
float(
score1)
score2 = input(“نمره درس فیزیک را وارد کنید: “)
score2 = float(score2)
score3 = input(“نمره درس شیمی را وارد کنید: “)
score3 = float(score3)
# محاسبه میانگین
average = (score1 + score2 + score3) / 3
# نمایش نتایج
print(“\n📚 کارنامه تحصیلی 📚”)
print(“➖”*۳۰)
print(“نمره ریاضی:”, score1)
print(“نمره فیزیک:”, score2)
print(“نمره شیمی:”, score3)
print(“➖”*۳۰)
print(“🏆 میانگین نمرات:”, round(average, 2))
خروجی:
نمره درس ریاضی را وارد کنید: ۱۸
نمره درس فیزیک را وارد کنید: ۱۶.۵
نمره درس شیمی را وارد کنید: ۱۷.۷۵
📚 کارنامه تحصیلی 📚
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
نمره ریاضی: ۱۸.۰
نمره فیزیک: ۱۶.۵
نمره شیمی: ۱۷.۷۵
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🏆 میانگین نمرات: ۱۷.۴۲
کاربرد در زندگی واقعی: سیستمهای نمرهدهی، محاسبه معدل
📌 نکات مهم درباره input() در پایتون:
- input() همیشه یک رشته برمیگرداند – حتی اگر کاربر عدد وارد کند
- برای تبدیل به عدد از int() (اعداد صحیح) یا float() (اعداد اعشاری) استفاده کنید
- پیام داخل input() میتواند به زبان فارسی باشد
- اگر کاربر چیزی وارد نکند و فقط Enter بزند، یک رشته خالی (“”) برگردانده میشود
- میتوانید چندین input() پشت سر هم داشته باشید تا اطلاعات مختلف دریافت کنید