🔑 توابع (Functions) در پایتون

توابع در پایتون برای سازماندهی کد استفاده می‌شوند. با تعریف تابع می‌توانیم کدی بنویسیم که چند بار قابل استفاده باشد.
ساختار کلی تابع:

توضیح خط به خط کد پایتون

def function_name(parameters):
    # دستورات
    return نتیجه
  

۱. def function_name(parameters):
کلمه‌ی def برای تعریف تابع در پایتون است. بعد از آن نام تابع نوشته می‌شود (اینجا function_name). داخل پرانتز parameters یعنی ورودی‌های تابع. علامت : نشان می‌دهد که بدنه‌ی تابع از خط بعد شروع می‌شود.

۲. # دستورات
علامت # یعنی این خط یک کامنت است. کامنت‌ها اجرا نمی‌شوند و فقط برای توضیح کد هستند. اینجا نوشته شده “دستورات”، یعنی باید کدهای اصلی تابع در این قسمت قرار بگیرند.

return نتیجه
کلمه‌ی return مشخص می‌کند که خروجی تابع چه چیزی باشد. وقتی تابع اجرا شود، مقدار بعد از return به بیرون برگردانده می‌شود.
مثلاً اگر تابع جمع دو عدد باشد، می‌نویسیم:

def add_numbers(x, y):
    return x + y

در این مثال، وقتی تابع add_numbers اجرا شود، حاصل جمع x و y به‌عنوان خروجی برگردانده می‌شود.

return نتیجه
وقتی در پایتون از return استفاده می‌کنیم، یعنی تابع یک مقدار تولید می‌کند و آن را به بیرون می‌فرستد.
این مقدار می‌تواند در متغیر ذخیره شود یا در جای دیگری استفاده شود.

def add_numbers(x, y):
    return x + y

result = add_numbers(3, 4)
print(result)  # خروجی: ۷

در این مثال، تابع add_numbers حاصل جمع دو عدد را برمی‌گرداند.
این نتیجه در متغیر result ذخیره می‌شود و سپس با دستور print نمایش داده می‌شود.

تفاوت “برگرداندن” در فارسی و پایتون

تفاوت “برگرداندن” در فارسی و پایتون

در فارسی: برگرداندن یعنی معکوس کردن. مثلا:

عدد ۱۷ → برگردان → ۷۱
  

اما در پایتون: return یعنی خروجی تابع را به بیرون بده. مثلا:

def add_numbers(x, y):
    return x + y

result = add_numbers(3, 4)
print(result)  # خروجی: ۷
  

اینجا return x + y یعنی حاصل جمع دو عدد را به بیرون از تابع می‌فرستد تا در متغیر result ذخیره شود.


مزایا: خوانایی بیشتر، جلوگیری از تکرار کد، تست و نگهداری آسان‌تر.
مثال ساده:

def greet(name):
    return "سلام " + name

print(greet("مریم"))
  

خروجی کد:

سلام مریم
  

آیا باید همه‌ی اسامی توابع را حفظ کنیم؟

خیر! لازم نیست همه‌ی اسم‌های توابع را حفظ کنید. مهم این است که بدانید هر تابع چه کاری انجام می‌دهد.

چطور بفهمیم الان باید از چه تابعی استفاده کنیم؟

وقتی می‌خواهید کاری انجام دهید (مثلاً چاپ متن، محاسبه عدد، یا کار با لیست)، باید ببینید کدام تابع برای آن کار ساخته شده است.
مثلاً برای چاپ متن از print() استفاده می‌کنیم.

چطور اسم تابع را پیدا کنیم؟

برای پیدا کردن اسم توابع در پایتون لازم نیست همه‌ی آن‌ها را حفظ کنید. کافی است بدانید هر تابع چه کاری انجام می‌دهد و در چه موقعیتی باید از آن استفاده کنید.

روش‌های پیدا کردن اسم تابع

  • خواندن جزوه یا کتاب آموزشی: در منابع آموزشی، توابع مهم همراه با مثال معرفی می‌شوند.
  • تمرین و نوشتن کد: وقتی خودتان کد می‌نویسید، اسم توابع بیشتر در ذهن‌تان می‌ماند.
  • جستجو در اینترنت: اگر کاری می‌خواهید انجام دهید و اسم تابع را نمی‌دانید، می‌توانید در اینترنت یا مستندات پایتون جستجو کنید.

مثال ساده

print("سلام دنیا")
  

اینجا تابع print() برای چاپ متن استفاده شده است. اسم تابع را از جزوه یا تمرین یاد می‌گیرید و سپس در کد استفاده می‌کنید.

نکته مهم

به مرور زمان و با تمرین، اسم توابع پرکاربرد مثل print(), len(), type() در ذهن‌تان می‌ماند و دیگر نیازی به حفظ کردن همه‌ی توابع نیست.

مهم‌ترین و پرکاربردترین توابع پایتون

این توابع پایه‌ای هستند و در بیشتر برنامه‌ها استفاده می‌شوند. یادگیری آن‌ها برای شروع بسیار ضروری است.

۱. تابع print()

برای چاپ متن یا عدد روی صفحه استفاده می‌شود.

print("سلام دنیا")
  

۲. تابع len()

طول (تعداد عناصر) یک رشته، لیست یا مجموعه را برمی‌گرداند. در پایتون برای محاسبه تعداد کاراکترهای یک رشته استفاده می‌شود. خروجی این تابع یک عدد صحیح است که نشان‌دهنده طول رشته است.

name = "Maryam"
print(len(name))  # خروجی: ۶
  


پروژه ۱: شمارش تعداد حروف نام

صورت مسئله: نامی را در رشته قرار بده و تعداد حروف آن را چاپ کن.

این خروجی است:
۵
# اینجا کد پایتون قرار می‌گیرد
print("Hello World")

# نام را در یک رشته قرار می‌دهیم
name = “Sara”
# طول رشته نام را حساب می‌کنیم و چاپ می‌کنیم
print(len(name))

خطاهای رایج: فراموشی کوتیشن، فاصله‌های اضافی، تفاوت ‘ و “.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف رشته.
خط ۲: اجرای len و چاپ نتیجه.


پروژه ۲: طول رمز عبور

صورت مسئله: رمز عبور را داخل رشته بنویس و طول آن را چاپ کن.

این خروجی است:
۸
# رمز عبور را تعیین می‌کنیم
password = "Ab12xyZ!"
# طول رمز عبور را چاپ می‌کنیم
print(len(password))

خطاهای رایج: نمادهای خاص هم کاراکتر هستند، کوتیشن ناهماهنگ خطا می‌دهد.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف رشته رمز.
خط ۲: محاسبه طول و چاپ.


پروژه ۳: تعداد کاراکتر باقی‌مانده از پیام ۱۶۰ کاراکتری

صورت مسئله: یک پیام بنویس، طول آن را حساب کن و باقی‌مانده تا ۱۶۰ کاراکتر را چاپ کن.

این خروجی است:
طول پیام: ۲۸
کاراکتر باقی‌مانده تا ۱۶۰: ۱۳۲
# متن پیام را تعیین می‌کنیم
message = "سلام، امروز کلاس پایتون داریم!"
# طول پیام را حساب می‌کنیم
length = len(message)
# تعداد باقیمانده تا ۱۶۰ را حساب می‌کنیم
remain = 160 - length
# نتایج را چاپ می‌کنیم
print("طول پیام:", length)
print("کاراکتر باقی‌مانده تا ۱۶۰:", remain)

خطاهای رایج: اگر پیام بیشتر از ۱۶۰ باشد، باقی‌مانده منفی می‌شود.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف پیام.
خط ۲: محاسبه طول.
خط ۳: محاسبه باقی‌مانده.
خط ۴ و ۵: چاپ نتایج.


پروژه ۴: مقایسه طول دو کلمه

صورت مسئله: دو کلمه را تعریف کن و طول هرکدام را چاپ کن.

این خروجی است:
طول “کتاب”: ۴
طول “دفتر”: ۴
# دو کلمه را تعیین می‌کنیم
word1 = "کتاب"
word2 = "دفتر"
# طول هر کلمه را چاپ می‌کنیم
print('طول "کتاب":', len(word1))
print('طول "دفتر":', len(word2))

خطاهای رایج: کوتیشن داخل متن باید درست استفاده شود.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱ و ۲: تعریف دو رشته.
خط ۳ و ۴: چاپ طول هر رشته.


پروژه ۵: مجموع طول سه کلمه

صورت مسئله: سه کلمه را تعریف کن، طول هرکدام را حساب کن و مجموع طول‌ها را چاپ کن.

این خروجی است:
طول‌ها: ۳, ۴, ۵
مجموع طول‌ها: ۱۲

“`html

# سه کلمه را تعیین می‌کنیم
a = "شب"
b = "صباح"
c = "مدرسه"
# طول هرکدام را حساب می‌کنیم
la = len(a)
lb = len(b)
lc = len(c)
# مجموع طول‌ها را حساب می‌کنیم
total = la + lb + lc
# چاپ نتایج
print("طول‌ها:", la, ",", lb, ",", lc)
print("مجموع طول‌ها:", total)

“`

خطاهای رایج: رشته‌ها را با + به هم بچسبانید، ولی برای جمع عددی باید طول‌ها را جمع کنید.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱ تا ۳: تعریف سه رشته.
خط ۴ تا ۶: محاسبه طول‌ها.
خط ۷: محاسبه مجموع.
خط ۸ و ۹: چاپ نتایج.


جمع‌بندی

تابع len() همیشه یک عدد برمی‌گرداند. فاصله، علائم و حتی ایموجی‌ها هم کاراکتر هستند و شمرده می‌شوند. برای نمایش درست، متن و عدد را با ویرگول در print بدهید تا خطای ترکیب رشته و عدد رخ ندهد.

۳. تابع type()

نوع داده‌ی یک متغیر را مشخص می‌کند.

تابع type() در پایتون برای تشخیص نوع داده استفاده می‌شود. این تابع مشخص می‌کند که یک مقدار یا متغیر از چه نوعی است (مثلاً عدد صحیح int، رشته str یا عدد اعشاری float). این کار در پروژه‌های آموزشی، رفع خطا، تست و دیباگ بسیار کاربرد دارد.

دیباگ در برنامه‌نویسی یعنی پیدا کردن خطاهای کد و اصلاح آن برای اجرای درست برنامه.

فرایند دیباگ کمک می‌کند اشتباهات شناسایی شوند و برنامه بدون مشکل کار کند.

دیباگ (Debug) یعنی پیدا کردن خطاهای موجود در کد. در برنامه‌نویسی دیباگ به معنای بررسی و اصلاح اشتباهات برای اجرای درست برنامه است.

x = 10
print(type(x))  # خروجی: class 'int'
  


پروژه ۱: تشخیص نوع عدد صحیح

صورت مسئله: یک عدد صحیح تعریف کن و نوع آن را چاپ کن.

این خروجی است:
<class ‘int’>
# تعریف عدد صحیح
x = 10
# چاپ نوع داده
print(type(x))

خطاهای رایج: اگر به جای عدد رشته بگذاری، خروجی متفاوت می‌شود.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف متغیر x با مقدار ۱۰٫
خط ۲: اجرای type روی x و چاپ نتیجه.


پروژه ۲: تشخیص نوع رشته

صورت مسئله: یک متن بنویس و نوع آن را چاپ کن.

این خروجی است:
<class ‘str’>
# تعریف رشته
name = "سلام"
# چاپ نوع داده
print(type(name))

خطاهای رایج: فراموشی کوتیشن باعث خطا می‌شود.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف رشته name.
خط ۲: اجرای type روی name و چاپ نتیجه.


پروژه ۳: تشخیص نوع عدد اعشاری

صورت مسئله: یک عدد اعشاری تعریف کن و نوع آن را چاپ کن.

این خروجی است:
<class ‘float’>
# تعریف عدد اعشاری
pi = 3.14
# چاپ نوع داده
print(type(pi))

خطاهای رایج: استفاده از کاما به جای نقطه باعث خطا می‌شود.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف متغیر pi با مقدار ۳٫۱۴٫
خط ۲: اجرای type روی pi و چاپ نتیجه.


پروژه ۴: تشخیص نوع بولین

صورت مسئله: یک مقدار درست یا غلط تعریف کن و نوع آن را چاپ کن.

این خروجی است:
<class ‘bool’>
# تعریف مقدار بولین
flag = True
# چاپ نوع داده
print(type(flag))

خطاهای رایج: نوشتن true با حروف کوچک باعث خطا می‌شود.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف متغیر flag با مقدار True.
خط ۲: اجرای type روی flag و چاپ نتیجه.


پروژه ۵: تشخیص نوع ترکیب رشته و عدد

صورت مسئله: یک رشته و یک عدد تعریف کن و نوع هرکدام را چاپ کن.

این خروجی است:
<class ‘str’>
<class ‘int’>
# تعریف رشته و عدد
text = "Python"
num = 25
# چاپ نوع داده‌ها
print(type(text))
print(type(num))

خطاهای رایج: ترکیب رشته و عدد بدون تبدیل باعث خطا در عملیات می‌شود.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱ و ۲: تعریف رشته و عدد.
خط ۳ و ۴: اجرای type روی هرکدام و چاپ نتیجه.


پروژه ۶: تشخیص نوع لیست

صورت مسئله: یک لیست ساده تعریف کن و نوع آن را چاپ کن.

این خروجی است:
<class ‘list’>
# تعریف لیست
numbers = [1, 2, 3]
# چاپ نوع داده
print(type(numbers))

خطاهای رایج: استفاده از پرانتز به جای براکت باعث تعریف tuple می‌شود.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف لیست numbers.
خط ۲: اجرای type روی numbers و چاپ نتیجه.


جمع‌بندی

تابع type() در پایتون مثل یک ذره‌بین است که نوع داده‌ها را نشان می‌دهد. این کار برای آموزش، رفع خطا، تست و پروژه‌های بزرگ بسیار حیاتی است. در این شش پروژه دیدیم که می‌توان نوع عدد، رشته، اعشاری، بولین، ترکیب داده‌ها و لیست را تشخیص داد.

۴. تابع input()

برای گرفتن ورودی از کاربر استفاده می‌شود.

تابع input() در پایتون برای گرفتن ورودی از کاربر استفاده می‌شود. این ورودی همیشه به صورت رشته (string) ذخیره می‌شود. در پروژه‌های عملی وقتی نیاز داریم کاربر داده‌ای وارد کند (مثل نام، سن، رمز عبور یا هر اطلاعات دیگر)، از input() استفاده می‌کنیم.

name = input("نام خود را وارد کنید: ")
print("سلام " + name)
  


پروژه ۱: گرفتن نام کاربر

صورت مسئله: نام کاربر را بگیر و چاپ کن.

این خروجی است:
سلام علی
# گرفتن نام کاربر
name = input("نام خود را وارد کنید: ")
# چاپ نام
print("سلام", name)

خطاهای رایج: فراموشی کوتیشن در متن پیام.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: با input نام کاربر گرفته می‌شود.
خط ۲: با print نام کاربر چاپ می‌شود.


پروژه ۲: گرفتن سن کاربر

صورت مسئله: سن کاربر را بگیر و چاپ کن.

این خروجی است:
سن شما: ۲۰
# گرفتن سن کاربر
age = input("سن خود را وارد کنید: ")
# چاپ سن
print("سن شما:", age)

خطاهای رایج: فراموشی اینکه input همیشه رشته است.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: گرفتن ورودی سن.
خط ۲: چاپ مقدار وارد شده.


پروژه ۳: گرفتن دو عدد و چاپ آن‌ها

صورت مسئله: دو عدد از کاربر بگیر و چاپ کن.

این خروجی است:
عدد اول: ۵
عدد دوم: ۷
# گرفتن دو عدد
a = input("عدد اول را وارد کنید: ")
b = input("عدد دوم را وارد کنید: ")
# چاپ اعداد
print("عدد اول:", a)
print("عدد دوم:", b)

خطاهای رایج: اشتباه در نوشتن متن پیام.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱ و ۲: گرفتن دو عدد.
خط ۳ و ۴: چاپ مقادیر وارد شده.


پروژه ۴: گرفتن پیام و چاپ طول آن

صورت مسئله: یک پیام از کاربر بگیر و طول آن را چاپ کن.

این خروجی است:
طول پیام: ۱۲
# گرفتن پیام
msg = input("یک پیام وارد کنید: ")
# چاپ طول پیام
print("طول پیام:", len(msg))

خطاهای رایج: فراموشی پرانتز در len.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: گرفتن پیام.
خط ۲: محاسبه طول پیام با len و چاپ آن.


پروژه ۵: گرفتن نام و سن و چاپ ترکیبی

صورت مسئله: نام و سن کاربر را بگیر و در یک جمله چاپ کن.

این خروجی است:
علی ۲۰ ساله است
# گرفتن نام و سن
name = input("نام خود را وارد کنید: ")
age = input("سن خود را وارد کنید: ")
# چاپ ترکیبی
print(name, age, "ساله است")

خطاهای رایج: فراموشی فاصله بین کلمات در print.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱ و ۲: گرفتن نام و سن.
خط ۳: چاپ جمله ترکیبی.


پروژه ۶: گرفتن سه عدد و چاپ مجموع آن‌ها

صورت مسئله: سه عدد از کاربر بگیر و مجموع آن‌ها را چاپ کن.

این خروجی است:
مجموع: ۱۵
# گرفتن سه عدد
a = input("عدد اول: ")
b = input("عدد دوم: ")
c = input("عدد سوم: ")
# محاسبه مجموع (تبدیل به int)
total = int(a) + int(b) + int(c)
# چاپ مجموع
print("مجموع:", total)

خطاهای رایج: فراموشی تبدیل رشته به عدد با int.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱ تا ۳: گرفتن سه عدد.
خط ۴: تبدیل رشته‌ها به عدد و محاسبه مجموع.
خط ۵: چاپ مجموع.


جمع‌بندی

تابع input() در پایتون برای گرفتن داده از کاربر استفاده می‌شود. این داده همیشه رشته است و در صورت نیاز باید به عدد تبدیل شود. در این شش پروژه دیدیم که می‌توان نام، سن، پیام، چند عدد و ترکیب داده‌ها را با input گرفت و چاپ کرد.

۵. تابع range()

برای تولید یک دنباله از اعداد استفاده می‌شود (معمولاً در حلقه‌ها).

تابع range() در پایتون برای تولید یک دنباله از اعداد استفاده می‌شود. این دنباله می‌تواند از صفر یا هر عدد دلخواه شروع شود و تا عدد مشخصی ادامه پیدا کند. در پروژه‌های عملی وقتی نیاز داریم یک کار را چند بار تکرار کنیم یا لیستی از اعداد بسازیم، از range() استفاده می‌کنیم.

تابع range() می‌تواند سه عدد داخل پرانتز داشته باشد:

range(شروع، پایان، گام) → عدد اول نقطه شروع، عدد دوم نقطه پایان (شامل نمی‌شود)، عدد سوم اندازه گام یا فاصله بین اعداد است.

اگر تابع range() فقط یک عدد داخل پرانتز داشته باشد، آن عدد به عنوان پایان در نظر گرفته می‌شود و شروع همیشه از صفر است.

مثال: range(5) یعنی تولید اعداد ۰ تا ۴ (عدد پایان یعنی ۵ شامل نمی‌شود).

for i in range(5):
    print(i)
# خروجی: ۰ تا ۴
  


پروژه ۱: تولید اعداد از ۰ تا ۴

صورت مسئله: با استفاده از range اعداد ۰ تا ۴ را چاپ کن.

این خروجی است:
۰
۱
۲
۳
۴
for i in range(5):
    print(i)

خطاهای رایج: فراموشی پرانتز در range.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تولید اعداد از ۰ تا ۴٫
خط ۲: چاپ هر عدد.


پروژه ۲: تولید اعداد از ۱ تا ۵

صورت مسئله: با استفاده از range اعداد ۱ تا ۵ را چاپ کن.

این خروجی است:
۱
۲
۳
۴
۵
for i in range(1, 6):
    print(i)

خطاهای رایج: اشتباه در نوشتن عدد پایان (پایان شامل نمی‌شود).

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تولید اعداد از ۱ تا ۵٫
خط ۲: چاپ هر عدد.


پروژه ۳: تولید اعداد زوج

صورت مسئله: با استفاده از range اعداد زوج بین ۰ تا ۱۰ را چاپ کن.

این خروجی است:
۰
۲
۴
۶
۸
۱۰
for i in range(0, 11, 2):
    print(i)

خطاهای رایج: فراموشی گام (step) در range.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تولید اعداد از ۰ تا ۱۰ با گام ۲٫
خط ۲: چاپ هر عدد.


پروژه ۴: تولید اعداد فرد

صورت مسئله: با استفاده از range اعداد فرد بین ۱ تا ۹ را چاپ کن.

این خروجی است:
۱
۳
۵
۷
۹
for i in range(1, 10, 2):
    print(i)

خطاهای رایج: اشتباه در شروع یا پایان بازه.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تولید اعداد از ۱ تا ۹ با گام ۲٫
خط ۲: چاپ هر عدد.


پروژه ۵: چاپ اعداد معکوس

صورت مسئله: با استفاده از range اعداد ۵ تا ۱ را به صورت معکوس چاپ کن.

این خروجی است:
۵
۴
۳
۲
۱
for i in range(5, 0, -1):
    print(i)

خطاهای رایج: فراموشی علامت منفی در گام.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تولید اعداد از ۵ تا ۱ با گام -۱٫
خط ۲: چاپ هر عدد.


پروژه ۶: مجموع اعداد با range

صورت مسئله: با استفاده از range مجموع اعداد ۱ تا ۵ را حساب کن.

این خروجی است:
مجموع: ۱۵
total = 0
for i in range(1, 6):
    total = total + i
print("مجموع:", total)

خطاهای رایج: اشتباه در بازه یا فراموشی مقدار اولیه مجموع.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف متغیر مجموع با مقدار اولیه ۰٫
خط ۲: تولید اعداد از ۱ تا ۵٫
خط ۳: اضافه کردن هر عدد به مجموع.
خط ۴: چاپ مجموع.


جمع‌بندی

تابع range() در پایتون برای تولید دنباله‌ای از اعداد استفاده می‌شود. این تابع در پروژه‌های آموزشی، محاسبات، حلقه‌ها و کارهای تکراری بسیار کاربرد دارد. در این شش پروژه دیدیم که می‌توان اعداد ساده، زوج، فرد، معکوس و مجموع آن‌ها را با range تولید و استفاده کرد.

۶. تابع sum()

جمع عناصر یک لیست یا مجموعه را محاسبه می‌کند.

تابع sum() در پایتون برای محاسبه مجموع عناصر یک لیست یا مجموعه از اعداد استفاده می‌شود. این تابع در پروژه‌های عملی زمانی کاربرد دارد که نیاز داریم سریع مجموع چند عدد را حساب کنیم؛ مثل محاسبه نمرات، جمع هزینه‌ها یا مجموع داده‌های عددی.

numbers = [1, 2, 3, 4]
print(sum(numbers))  # خروجی: ۱۰
  


پروژه ۱: مجموع لیست ساده

صورت مسئله: لیستی از اعداد داشته باش و مجموع آن‌ها را حساب کن.

این خروجی است:
۱۵
numbers = [1, 2, 3, 4, 5]
print(sum(numbers))

خطاهای رایج: استفاده از رشته به جای عدد در لیست.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف لیست اعداد.
خط ۲: اجرای sum روی لیست و چاپ نتیجه.


پروژه ۲: مجموع نمرات دانش‌آموز

صورت مسئله: نمرات چند درس را در لیست قرار بده و مجموع آن‌ها را حساب کن.

این خروجی است:
۲۷۰
grades = [45, 50, 60, 55, 60]
print(sum(grades))

خطاهای رایج: فراموشی براکت‌ها هنگام تعریف لیست.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف لیست نمرات.
خط ۲: اجرای sum روی لیست و چاپ نتیجه.


پروژه ۳: مجموع هزینه‌ها

صورت مسئله: هزینه‌های روزانه را در لیست قرار بده و مجموع آن‌ها را حساب کن.

این خروجی است:
۱۰۰۰۰۰
costs = [20000, 15000, 30000, 25000]
print(sum(costs))

خطاهای رایج: استفاده از علامت کاما به جای براکت.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف لیست هزینه‌ها.
خط ۲: اجرای sum روی لیست و چاپ نتیجه.


پروژه ۴: مجموع اعداد زوج

صورت مسئله: لیستی از اعداد زوج بساز و مجموع آن‌ها را حساب کن.

این خروجی است:
۳۰
evens = [2, 4, 6, 8, 10]
print(sum(evens))

خطاهای رایج: اشتباه در نوشتن اعداد داخل لیست.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف لیست اعداد زوج.
خط ۲: اجرای sum روی لیست و چاپ نتیجه.


پروژه ۵: مجموع سه عدد ورودی

صورت مسئله: سه عدد از کاربر بگیر و مجموع آن‌ها را حساب کن.

این خروجی است:
مجموع: ۶۰
a = int(input("عدد اول: "))
b = int(input("عدد دوم: "))
c = int(input("عدد سوم: "))
print("مجموع:", sum([a, b, c]))

خطاهای رایج: فراموشی تبدیل رشته به عدد با int.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱ تا ۳: گرفتن سه عدد از کاربر و تبدیل به int.
خط ۴: اجرای sum روی لیست سه عدد و چاپ نتیجه.


پروژه ۶: مجموع اعداد از ۱ تا ۱۰

صورت مسئله: با استفاده از range لیستی از اعداد ۱ تا ۱۰ بساز و مجموع آن‌ها را حساب کن.

این خروجی است:
۵۵
numbers = list(range(1, 11))
print(sum(numbers))

خطاهای رایج: فراموشی تبدیل range به لیست.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تولید لیست اعداد از ۱ تا ۱۰٫
خط ۲: اجرای sum روی لیست و چاپ نتیجه.


جمع‌بندی

تابع sum() در پایتون برای محاسبه مجموع عناصر عددی استفاده می‌شود. این تابع در پروژه‌های آموزشی، حسابداری، تحلیل داده و هر جایی که نیاز به جمع سریع اعداد داریم کاربرد دارد. در این شش پروژه دیدیم که می‌توان مجموع لیست ساده، نمرات، هزینه‌ها، اعداد زوج، ورودی‌های کاربر و بازه‌ای از اعداد را با sum محاسبه کرد.

۷. تابع max() و min()

بزرگ‌ترین و کوچک‌ترین مقدار در یک لیست یا مجموعه را برمی‌گرداند.

تابع max() بزرگ‌ترین مقدار و تابع min() کوچک‌ترین مقدار را از بین داده‌ها برمی‌گرداند. این توابع در پروژه‌های عملی زمانی کاربرد دارند که بخواهیم بیشترین یا کمترین مقدار را پیدا کنیم؛ مثل بالاترین نمره، کمترین هزینه یا بزرگ‌ترین عدد در یک لیست.

numbers = [5, 8, 2, 9]
print(max(numbers))  # خروجی: ۹
print(min(numbers))  # خروجی: ۲
  


پروژه ۱: پیدا کردن بزرگ‌ترین عدد

صورت مسئله: لیستی از اعداد داشته باش و بزرگ‌ترین عدد را چاپ کن.

این خروجی است:
۹
numbers = [3, 5, 9, 2, 7]
print(max(numbers))

خطاهای رایج: استفاده از رشته به جای عدد.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف لیست اعداد.
خط ۲: اجرای max روی لیست و چاپ نتیجه.


پروژه ۲: پیدا کردن کوچک‌ترین عدد

صورت مسئله: لیستی از اعداد داشته باش و کوچک‌ترین عدد را چاپ کن.

این خروجی است:
۲
numbers = [3, 5, 9, 2, 7]
print(min(numbers))

خطاهای رایج: فراموشی پرانتز در min.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف لیست اعداد.
خط ۲: اجرای min روی لیست و چاپ نتیجه.


پروژه ۳: پیدا کردن بالاترین نمره

صورت مسئله: نمرات چند دانش‌آموز را در لیست قرار بده و بالاترین نمره را چاپ کن.

این خروجی است:
۲۰
grades = [12, 18, 15, 20, 17]
print(max(grades))

خطاهای رایج: استفاده از رشته به جای عدد.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف لیست نمرات.
خط ۲: اجرای max روی لیست و چاپ نتیجه.


پروژه ۴: پیدا کردن کمترین هزینه

صورت مسئله: هزینه‌های روزانه را در لیست قرار بده و کمترین هزینه را چاپ کن.

این خروجی است:
۱۵۰۰۰
costs = [20000, 15000, 30000, 25000]
print(min(costs))

خطاهای رایج: اشتباه در نوشتن اعداد داخل لیست.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف لیست هزینه‌ها.
خط ۲: اجرای min روی لیست و چاپ نتیجه.


پروژه ۵: پیدا کردن بزرگ‌ترین و کوچک‌ترین عدد همزمان

صورت مسئله: لیستی از اعداد داشته باش و بزرگ‌ترین و کوچک‌ترین عدد را چاپ کن.

این خروجی است:
بزرگ‌ترین: ۹
کوچک‌ترین: ۲
numbers = [3, 5, 9, 2, 7]
print("بزرگ‌ترین:", max(numbers))
print("کوچک‌ترین:", min(numbers))

خطاهای رایج: فراموشی متن در print.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف لیست اعداد.
خط ۲: اجرای max و چاپ نتیجه.
خط ۳: اجرای min و چاپ نتیجه.


پروژه ۶: پیدا کردن طولانی‌ترین و کوتاه‌ترین کلمه

صورت مسئله: لیستی از کلمات داشته باش و طولانی‌ترین و کوتاه‌ترین کلمه را چاپ کن.

این خروجی است:
طولانی‌ترین: مدرسه
کوتاه‌ترین: شب
words = ["شب", "کتاب", "مدرسه", "خانه"]
print("طولانی‌ترین:", max(words, key=len))
print("کوتاه‌ترین:", min(words, key=len))

خطاهای رایج: فراموشی استفاده از key=len برای مقایسه طول رشته‌ها.

توضیح خط‌به‌خط:
خط ۱: تعریف لیست کلمات.
خط ۲: اجرای max با key=len برای پیدا کردن طولانی‌ترین کلمه.
خط ۳: اجرای min با key=len برای پیدا کردن کوتاه‌ترین کلمه.


جمع‌بندی

توابع max() و min() در پایتون برای پیدا کردن بزرگ‌ترین و کوچک‌ترین مقدار استفاده می‌شوند. این توابع در پروژه‌های آموزشی، تحلیل داده، حسابداری و هر جایی که نیاز به مقایسه داده‌ها داریم کاربرد دارند. در این شش پروژه دیدیم که می‌توان بزرگ‌ترین و کوچک‌ترین عدد، نمره، هزینه و حتی طولانی‌ترین یا کوتاه‌ترین کلمه را با این توابع پیدا کرد.

کاربرد تابع در پایتون

تابع مثل یک “جعبه ابزار” است. هر وقت کاری را چند بار لازم داریم یا می‌خواهیم کدمان مرتب‌تر باشد، از تابع استفاده می‌کنیم.

  • وقتی یک کار تکراری داریم (مثلاً جمع دو عدد).
  • وقتی می‌خواهیم کد مرتب‌تر باشد.
  • وقتی می‌خواهیم کد قابل استفاده مجدد باشد.
  • وقتی می‌خواهیم تغییر یا تست کد آسان‌تر شود.

مثال: تابعی برای جمع دو عدد تعریف می‌کنیم و چند بار از آن استفاده می‌کنیم.

def add_numbers(x, y):
    return x + y

print(add_numbers(2, 3))
print(add_numbers(10, 5))
    

  • def add_numbers(x, y): تعریف تابع با نام add_numbers و دو ورودی.
  • return x + y: حاصل جمع دو عدد را برمی‌گرداند.
  • print(add_numbers(2, 3)): فراخوانی تابع با ورودی‌های ۲ و ۳.
  • print(add_numbers(10, 5)): فراخوانی تابع با ورودی‌های ۱۰ و ۵.

۵
۱۵
    

ساختار کلی تعریف تابع در پایتون

تابع چیست؟ تابع مجموعه‌ای از دستورات است که با یک نام مشخص تعریف می‌شود و می‌توان آن را بارها فراخوانی کرد. این کار باعث می‌شود کد مرتب‌تر و قابل استفاده مجدد باشد.

پارامترها: ورودی‌هایی هستند که هنگام فراخوانی تابع به آن داده می‌شوند. در مثال زیر param1 و param2 پارامترها هستند. هر بار که تابع را صدا می‌زنیم می‌توانیم مقادیر متفاوتی به این پارامترها بدهیم.

  • پارامتر اول (param1): عدد یا مقداری که تابع باید با آن کار کند.
  • پارامتر دوم (param2): عدد یا مقدار دیگری که همراه پارامتر اول استفاده می‌شود.
  • قانون: تعداد پارامترهایی که هنگام تعریف تابع مشخص می‌کنیم باید هنگام فراخوانی هم داده شوند، وگرنه خطا رخ می‌دهد.

ساختار کلی:

def function_name(param1, param2):
    # دستورات
    result = param1 + param2
    return result

# فراخوانی تابع
answer = function_name(2, 3)
print(answer)
    

مثال خیلی ساده: فرض کنید می‌خواهیم دو عدد را با هم جمع کنیم. تابعی تعریف می‌کنیم که دو عدد را ورودی بگیرد و حاصل جمع آن‌ها را برگرداند.

def add_numbers(x, y):
    return x + y

result = add_numbers(4, 5)
print(result)
    

  • def add_numbers(x, y): تعریف تابع با نام add_numbers و دو پارامتر x و y.
  • return x + y: حاصل جمع دو پارامتر را برمی‌گرداند.
  • result = add_numbers(4, 5): فراخوانی تابع با ورودی‌های ۴ و ۵ و ذخیره نتیجه در متغیر result.
  • print(result): نمایش نتیجه در خروجی.

۹
    

معنی و کاربرد تابع در پایتون به عبارتی دیگر + مثال

تعریف: تابع (Function) مجموعه‌ای از دستورات است که با یک نام مشخص تعریف می‌شود و هنگام نیاز، با فراخوانی آن نام اجرا می‌شود. توابع برای سازماندهی کد، جلوگیری از تکرار و افزایش خوانایی استفاده می‌شوند.

  • ورودی‌ها (پارامترها): مقادیری که تابع می‌گیرد تا بر اساس آن‌ها کار انجام دهد.
  • بدنه تابع: دستورات و منطق اجرای کار.
  • خروجی (return): نتیجه‌ای که تابع برمی‌گرداند (اختیاری است، اما کاربردی).

کاربردها: قابل استفاده مجدد بودن کد، تقسیم مسئله به بخش‌های کوچک‌تر، تست و نگهداری آسان‌تر، مخفی‌سازی جزئیات پیاده‌سازی و افزایش خوانایی.

ساختار کلی تعریف تابع در پایتون:

def function_name(param1, param2):
    # دستورات
    result = param1 + param2
    return result

# فراخوانی تابع
answer = function_name(2, 3)
print(answer)
    

مثال کامل: تابعی بنویسید که نمره تمرین‌ها و امتحان را گرفته، با وزن متفاوت ترکیب کند و نمره نهایی را برگرداند. اگر نمره کمتر از ۱۰ بود، وضعیت “نیاز به تلاش بیشتر” و در غیر این صورت “قبول” باشد.

def final_score(assignments, exam):
    # وزن تمرین‌ها ۴۰٪ و امتحان ۶۰٪
    weighted = (assignments * 0.4) + (exam * 0.6)
    if weighted < 10:
        status = "نیاز به تلاش بیشتر"
    else:
        status = "قبول"
    return weighted, status

score, status = final_score(12, 9)
print("نمره نهایی:", score, "| وضعیت:", status)
    

توضیح خط به خط:

  • def final_score(assignments, exam): تعریف نام تابع و دو ورودی: نمره تمرین‌ها و امتحان.
  • weighted = (…): محاسبه میانگین وزنی؛ وزن تمرین‌ها ۰٫۴ و امتحان ۰٫۶٫
  • if weighted < 10: شرط برای تعیین وضعیت قبولی یا نیاز به تلاش بیشتر.
  • status = “قبول”/”نیاز به تلاش بیشتر”: مقداردهی وضعیت بر اساس شرط.
  • return weighted, status: برگرداندن دو خروجی (عدد نمره و متن وضعیت).
  • score, status = final_score(12, 9): فراخوانی تابع با ورودی نمونه و دریافت خروجی‌ها.
  • print(…): نمایش نتیجه در خروجی.

نمره نهایی: ۱۰٫۲ | وضعیت: قبول
    

پروژه ۱: تابع محاسبه مساحت دایره

سؤال: برنامه‌ای بنویسید که شعاع دایره را گرفته و مساحت آن را محاسبه کند.
جواب (کد کامل):

import math

def circle_area(radius):
    return math.pi * radius ** 2

r = 5
area = circle_area(r)
print("مساحت =", area)
    

🔹 import math: کتابخانه ریاضی را وارد می‌کنیم.

🔹 def circle_area(radius): تابعی تعریف می‌کنیم که شعاع را ورودی می‌گیرد.

🔹 return math.pi * radius ** 2: فرمول مساحت دایره را برمی‌گرداند.

🔹 r = 5: مقدار شعاع را مشخص می‌کنیم.

🔹 print(“مساحت =”, area): نتیجه را چاپ می‌کنیم.

خروجی:
شعاع = ۵
مساحت = ۷۸٫۵

پروژه ۲: تابع محاسبه فاکتوریل

سؤال: برنامه‌ای بنویسید که عددی را گرفته و فاکتوریل آن را محاسبه کند.
جواب:

def factorial(n):
    if n == 0:
        return 1
    else:
        return n * factorial(n-1)

print(factorial(5))
    

🔹 def factorial(n): تابعی برای محاسبه فاکتوریل تعریف می‌کنیم.

🔹 شرط if n == 0: فاکتوریل صفر برابر ۱ است.

🔹 return n * factorial(n-1): بازگشتی برای محاسبه فاکتوریل.

🔹 print(factorial(5)): خروجی فاکتوریل ۵ را چاپ می‌کند.

خروجی:
۱۲۰

پروژه ۳: تابع بررسی عدد اول

سؤال: برنامه‌ای بنویسید که عددی را گرفته و بررسی کند آیا اول است یا نه.
جواب:

def is_prime(n):
    if n < 2:
        return False
    for i in range(2, int(n**0.5)+1):
        if n % i == 0:
            return False
    return True

print(is_prime(7))
    

🔹 if n < 2: اعداد کمتر از ۲ اول نیستند.

🔹 حلقه for: بررسی مقسوم‌علیه‌ها.

🔹 if n % i == 0: اگر بخش‌پذیر باشد، اول نیست.

🔹 در غیر این صورت عدد اول است.

خروجی:
True

پروژه ۴: تابع محاسبه میانگین لیست

سؤال: برنامه‌ای بنویسید که لیستی از اعداد را گرفته و میانگین آن‌ها را محاسبه کند.
جواب:

def average(numbers):
    return sum(numbers) / len(numbers)

print(average([10, 20, 30, 40]))
    

🔹 sum(numbers): مجموع عناصر لیست.

🔹 len(numbers): تعداد عناصر لیست.

🔹 تقسیم مجموع بر تعداد = میانگین.

خروجی:
۲۵٫۰

پروژه ۵: تابع تبدیل دما

سؤال: برنامه‌ای بنویسید که دما را از سلسیوس به فارنهایت تبدیل کند.
جواب:

def c_to_f(celsius):
    return (celsius * 9/5) + 32

print(c_to_f(30))
    

🔹 def c_to_f(celsius): تابعی برای تبدیل دما تعریف می‌کنیم.

🔹 فرمول: (celsius * 9/5) +

🔑 ماژول‌ها و کتابخانه‌ها: نحوه نصب و استفاده از کتابخانه‌های خارجی

🔑 ماژول‌ها و کتابخانه‌ها در پایتون: نصب یا فراخوانی مستقیم؟

سؤال: آیا همیشه باید کتابخانه‌ها را نصب کنیم؟

پاسخ: خیر. در پایتون دو دسته کتابخانه داریم:

  • کتابخانه‌های داخلی (Built-in): این‌ها همراه خود پایتون نصب هستند و نیازی به نصب جداگانه ندارند. مثل random, math, datetime.
  • کتابخانه‌های خارجی (External): این‌ها به صورت پیش‌فرض وجود ندارند و باید با دستور pip install نصب شوند. مثل numpy, pandas, requests.

ماژول چیست؟ ماژول یک فایل پایتون است که شامل توابع و کلاس‌های آماده برای استفاده در برنامه‌های دیگر است.

کتابخانه چیست؟ مجموعه‌ای از ماژول‌ها که برای یک هدف خاص طراحی شده‌اند. مثل math برای محاسبات ریاضی یا numpy برای کار با آرایه‌ها.

نصب کتابخانه خارجی: با دستور pip install library_name می‌توانیم کتابخانه‌ها را نصب کنیم.

استفاده: پس از نصب، با دستور import library_name آن را وارد برنامه می‌کنیم.

پروژه ۱: استفاده از کتابخانه math برای محاسبه جذر

سؤال: برنامه‌ای بنویسید که جذر یک عدد را محاسبه کند.
import math
num = 16
result = math.sqrt(num)
print(result)
    
🔹 import math: وارد کردن کتابخانه ریاضی
🔹 num = 16: تعریف عدد
🔹 math.sqrt(num): محاسبه جذر عدد
🔹 print(result): نمایش نتیجه
خروجی:
۴٫۰

پروژه ۲: استفاده از کتابخانه random برای تولید عدد تصادفی

سؤال: برنامه‌ای بنویسید که یک عدد تصادفی بین ۱ تا ۱۰ تولید کند.
import random
num = random.randint(1, 10)
print(num)
    
🔹 import random: وارد کردن کتابخانه تولید اعداد تصادفی
🔹 random.randint(1, 10): تولید عدد بین ۱ تا ۱۰
🔹 print(num): نمایش عدد
خروجی نمونه:
۷

پروژه ۳: استفاده از کتابخانه datetime برای نمایش تاریخ امروز

سؤال: برنامه‌ای بنویسید که تاریخ امروز را نمایش دهد.
import datetime
today = datetime.date.today()
print(today)
    
🔹 import datetime: وارد کردن کتابخانه تاریخ و زمان
🔹 datetime.date.today(): گرفتن تاریخ امروز
🔹 print(today): نمایش تاریخ
خروجی نمونه:
۲۰۲۵-۱۲-۱۴

پروژه ۴: استفاده از کتابخانه statistics برای محاسبه میانگین

سؤال: برنامه‌ای بنویسید که میانگین لیست اعداد را محاسبه کند.
import statistics
data = [10, 20, 30, 40]
mean = statistics.mean(data)
print(mean)
    
🔹 import statistics: وارد کردن کتابخانه آمار
🔹 statistics.mean(data): محاسبه میانگین لیست
🔹 print(mean): نمایش میانگین
خروجی:
۲۵

پروژه ۵: نصب و استفاده از کتابخانه numpy برای کار با آرایه

سؤال: برنامه‌ای بنویسید که یک آرایه بسازد و مجموع عناصر آن را محاسبه کند.
import numpy as np
arr = np.array([1, 2, 3, 4])
total = np.sum(arr)
print(total)
    

🔹 import numpy as np: وارد کردن کتابخانه numpy با نام کوتاه np
🔹 np.array([...]): ساخت آرایه
🔹 np.sum(arr): محاسبه مجموع عناصر آرایه
🔹 print(total): نمایش مجموع
خروجی:
۱۰







🔑 ماژول‌ها و کتابخانه‌ها در پایتون: نصب یا فراخوانی مستقیم؟

سؤال: آیا همیشه باید کتابخانه‌ها را نصب کنیم؟

پاسخ: خیر. در پایتون دو دسته کتابخانه داریم:

  • کتابخانه‌های داخلی (Built-in): این‌ها همراه خود پایتون نصب هستند و نیازی به نصب جداگانه ندارند. مثل random, math, datetime.
  • کتابخانه‌های خارجی (External): این‌ها به صورت پیش‌فرض وجود ندارند و باید با دستور pip install نصب شوند. مثل numpy, pandas, requests.

مثال ۱: استفاده از کتابخانه داخلی random (نیازی به نصب ندارد)

import random
num = random.randint(1, 10)
print(num)
    

🔹 import random: فراخوانی کتابخانه داخلی
🔹 random.randint(1, 10): تولید عدد تصادفی بین ۱ تا ۱۰
🔹 print(num): نمایش خروجی
خروجی نمونه:
۷

مثال ۲: استفاده از کتابخانه خارجی numpy (نیاز به نصب دارد)

# ابتدا باید نصب شود:
# pip install numpy

import numpy as np
arr = np.array([1, 2, 3, 4])
print(np.sum(arr))
    

🔹 pip install numpy: نصب کتابخانه خارجی
🔹 import numpy as np: فراخوانی کتابخانه پس از نصب
🔹 np.array([...]): ساخت آرایه
🔹 np.sum(arr): محاسبه مجموع عناصر آرایه
خروجی:
۱۰

جمع‌بندی:

  • کتابخانه‌های داخلی مثل random نیازی به نصب ندارند، فقط کافیست import کنید.
  • کتابخانه‌های خارجی مثل numpy یا pandas باید قبل از استفاده نصب شوند.
  • در VS Code یا IDLE، وقتی import random می‌نویسید، چون این کتابخانه داخلی است، بدون نصب کار می‌کند.







🔑 ماژول‌ها و کتابخانه‌ها در پایتون

آیا همیشه باید کتابخانه‌ها را نصب کنیم؟

خیر. در پایتون دو نوع کتابخانه داریم:

  • کتابخانه‌های داخلی (Built-in): این‌ها همراه خود پایتون نصب می‌شوند و نیازی به نصب جداگانه ندارند. مثل random, math, datetime.
  • کتابخانه‌های خارجی (External): این‌ها باید با دستور pip install نصب شوند. مثل numpy, pandas, matplotlib.

بنابراین وقتی شما در VS Code یا IDLE می‌نویسید import random، نیازی به نصب نیست چون random یک کتابخانه داخلی است و همراه پایتون وجود دارد.

پروژه ۱: تولید عدد تصادفی با random

سؤال: برنامه‌ای بنویسید که یک عدد تصادفی بین ۱ تا ۱۰ تولید کند.
import random
num = random.randint(1, 10)
print(num)
    

🔹 import random: وارد کردن کتابخانه داخلی random
🔹 random.randint(1, 10): تولید عدد بین ۱ تا ۱۰
🔹 print(num): نمایش عدد
خروجی نمونه:
۷

پروژه ۲: انتخاب تصادفی از لیست

سؤال: برنامه‌ای بنویسید که یک اسم را به صورت تصادفی از لیست انتخاب کند.
import random
names = ["مریم", "علی", "سارا", "رضا"]
choice = random.choice(names)
print(choice)
    

🔹 random.choice(names): انتخاب یک عنصر تصادفی از لیست
🔹 print(choice): نمایش اسم انتخاب‌شده
خروجی نمونه:
سارا

پروژه ۳: شافل کردن لیست

سؤال: برنامه‌ای بنویسید که ترتیب عناصر لیست را به صورت تصادفی تغییر دهد.
import random
numbers = [1, 2, 3, 4, 5]
random.shuffle(numbers)
print(numbers)
    

🔹 random.shuffle(numbers): تغییر ترتیب عناصر لیست به صورت تصادفی
🔹 print(numbers): نمایش لیست جدید
خروجی نمونه:
[۳, ۱, ۵, ۲, ۴]

پروژه ۴: تولید لیست اعداد تصادفی

سؤال: برنامه‌ای بنویسید که ۵ عدد تصادفی بین ۱ تا ۱۰۰ تولید کند و در لیست ذخیره کند.
import random
nums = [random.randint(1, 100) for i in range(5)]
print(nums)
    

🔹 [random.randint(1, 100) for i in range(5)]: تولید ۵ عدد تصادفی و ذخیره در لیست
🔹 print







دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *