آموزش حلقهها در پایتون (for, range, while)
حلقهها برای تکرار یک بلوک کد چندین بار استفاده میشوند. در پایتون سه نوع حلقه اصلی داریم: for، range و while.
حلقه for
حلقه for برای تکرار روی عناصر یک دنباله (لیست، رشته، تاپل، دیکشنری یا range) استفاده میشود.
for element in sequence:
# کدهایی که تکرار میشوند
۷ پروژه عملی با حلقه for
پروژه ۱: چاپ اعداد ۱ تا ۱۰
برنامهای بنویسید که اعداد ۱ تا ۱۰ را چاپ کند.
۱
۲
۳
۴
۵
۶
۷
۸
۹
۱۰
print(i)
پروژه ۲: محاسبه مجموع اعداد ۱ تا ۱۰۰
مجموع اعداد ۱ تا ۱۰۰ را محاسبه و نمایش دهید.
مجموع اعداد ۱ تا ۱۰۰: ۵۰۵۰
for num in range(1, 101):
total += num
print(“مجموع اعداد ۱ تا ۱۰۰:”, total)
پروژه ۳: چاپ جدول ضرب ۵
جدول ضرب عدد ۵ (از ۱ تا ۱۰) را چاپ کنید.
۵ × ۱ = ۵
۵ × ۲ = ۱۰
۵ × ۳ = ۱۵
۵ × ۴ = ۲۰
۵ × ۵ = ۲۵
۵ × ۶ = ۳۰
۵ × ۷ = ۳۵
۵ × ۸ = ۴۰
۵ × ۹ = ۴۵
۵ × ۱۰ = ۵۰
for i in range(1, 11):
result = number * i
print(number, “×”, i, “=”, result)
پروژه ۴: شمارش معکوس از ۱۰ تا ۱
اعداد ۱۰ تا ۱ را به صورت معکوس چاپ کنید.
۱۰
۹
۸
۷
۶
۵
۴
۳
۲
۱
print(i)
پروژه ۵: چاپ کاراکترهای یک رشته
هر کاراکتر رشته “پایتون” را در یک خط چاپ کنید.
پ
ا
ی
ت
و
ن
for char in word:
print(char)
پروژه ۶: چاپ اعداد زوج بین ۱ تا ۲۰
تمام اعداد زوج بین ۱ تا ۲۰ را چاپ کنید.
۲
۴
۶
۸
۱۰
۱۲
۱۴
۱۶
۱۸
۲۰
print(i)
پروژه ۷: محاسبه فاکتوریل یک عدد
فاکتوریل عدد ۵ را محاسبه و نمایش دهید.
فاکتوریل ۵ = ۱۲۰
factorial = 1
for i in range(1, n + 1):
factorial *= i
print(“فاکتوریل”, n, “=”, factorial)
تابع range
تابع range() یک دنباله از اعداد تولید میکند. معمولاً با حلقه for استفاده میشود.
range(stop) # از ۰ تا stop-1
range(start, stop) # از start تا stop-1
range(start, stop, step) # از start تا stop-1 با گام step
۷ پروژه عملی با تابع range
پروژه ۱: اعداد ۰ تا ۴
اعداد ۰ تا ۴ را با استفاده از range(stop) چاپ کنید.
۰
۱
۲
۳
۴
print(i)
پروژه ۲: اعداد ۵ تا ۹
اعداد ۵ تا ۹ را با استفاده از range(start, stop) چاپ کنید.
۵
۶
۷
۸
۹
print(i)
پروژه ۳: اعداد فرد ۱ تا ۲۰
اعداد فرد بین ۱ تا ۲۰ را با استفاده از range(start, stop, step) چاپ کنید.
۱
۳
۵
۷
۹
۱۱
۱۳
۱۵
۱۷
۱۹
print(i)
پروژه ۴: اعداد منفی ۱۰ تا -۱
اعداد ۱۰ تا -۱ را به صورت معکوس چاپ کنید.
۱۰
۹
۸
۷
۶
۵
۴
۳
۲
۱
۰
-۱
print(i)
پروژه ۵: ضرب اعداد ۱ تا ۵ در ۳
اعداد ۱ تا ۵ را در ۳ ضرب کرده و نمایش دهید.
۳
۶
۹
۱۲
۱۵
print(i * 3)
پروژه ۶: جمع مربعات اعداد ۱ تا ۵
مجموع مربعات اعداد ۱ تا ۵ را محاسبه کنید.
مجموع مربعات اعداد ۱ تا ۵: ۵۵
for i in range(1, 6):
total += i ** 2
print(“مجموع مربعات اعداد ۱ تا ۵:”, total)
پروژه ۷: چاپ اعداد مضرب ۴ از ۰ تا ۲۰
اعداد مضرب ۴ بین ۰ تا ۲۰ را چاپ کنید.
۰
۴
۸
۱۲
۱۶
۲۰
print(i)
حلقه while
حلقه while تا زمانی که یک شرط خاص درست (True) باشد، کدها را تکرار میکند.
while condition:
# کدهایی که تکرار میشوند
۷ پروژه عملی با حلقه while
پروژه ۱: چاپ اعداد ۱ تا ۵ با while
اعداد ۱ تا ۵ را با استفاده از حلقه while چاپ کنید.
۱
۲
۳
۴
۵
while i <= 5:
print(i)
i += 1
پروژه ۲: جمع اعداد تا رسیدن به ۱۰۰
اعداد را از ۱ شروع کرده و جمع کنید تا زمانی که مجموع به ۱۰۰ برسد.
مجموع: ۱۰۵
تعداد اعداد: ۱۴
count = 1
while total < 100:
total += count
count += 1
print(“مجموع:”, total)
print(“تعداد اعداد:”, count – 1)
پروژه ۳: حدس عدد
برنامهای بنویسید که از کاربر بخواهد عدد ۷ را حدس بزند.
عدد را حدس بزنید: ۵
بیشتر!
عدد را حدس بزنید: ۸
کمتر!
عدد را حدس بزنید: ۷
آفرین! درست حد
آموزش دستورات شرطی و حلقهها در پایتون
در این بخش فقط از دستورات if ، elif ، else و while استفاده میکنیم.
پروژه عملی اول: بررسی نمره دانشآموز
سوال: برنامهای بنویسید که نمره دانشآموز را بگیرد و سطح او را مشخص کند.
score = int(input("نمره را وارد کنید: "))
if score >= 90:
print("عالی")
elif score >= 70:
print("خوب")
elif score >= 50:
print("قبول")
else:
print("مردود")
توضیح خط به خط:
score = int(input(...)): گرفتن نمره از کاربر و تبدیل به عدد صحیح.if score >= 90:: اگر نمره ۹۰ یا بیشتر باشد.elif score >= 70:: در غیر این صورت اگر نمره ۷۰ یا بیشتر باشد.elif score >= 50:: در غیر این صورت اگر نمره ۵۰ یا بیشتر باشد.else:: در غیر این صورت یعنی کمتر از ۵۰.
پروژه عملی دوم: منوی ساده
سوال: برنامهای بنویسید که یک منوی ساده نمایش دهد و کاربر تا انتخاب خروج در حلقه بماند.
choice = ""
while choice != "4":
print("منو: ۱) سلام ۲) خداحافظ ۳) درباره ۴) خروج")
choice = input("انتخاب کنید: ")
if choice == "1":
print("سلام!")
elif choice == "2":
print("خداحافظ!")
elif choice == "3":
print("این یک منوی ساده است.")
elif choice == "4":
print("برنامه پایان یافت.")
else:
print("انتخاب نامعتبر")
توضیح خط به خط:
choice = "": تعریف متغیر برای ذخیره انتخاب کاربر.while choice != "4":: تا زمانی که انتخاب کاربر ۴ نباشد حلقه ادامه دارد.if choice == "1":: اگر کاربر گزینه ۱ را انتخاب کند.elif choice == "2":: اگر گزینه ۲ انتخاب شود.elif choice == "3":: اگر گزینه ۳ انتخاب شود.elif choice == "4":: اگر گزینه ۴ انتخاب شود پیام پایان چاپ میشود.else:: اگر هیچکدام نبود پیام خطا چاپ میشود.
پروژه عملی سوم: شمارش معکوس
سوال: برنامهای بنویسید که از عددی شروع کند و تا صفر شمارش معکوس انجام دهد.
n = int(input("عدد شروع شمارش معکوس: "))
while n >= 0:
if n > 0:
print("عدد:", n)
elif n == 0:
print("پایان شمارش!")
else:
print("این خط هرگز اجرا نمیشود.")
n -= 1
توضیح خط به خط:
n = int(input(...)): گرفتن عدد شروع از کاربر.while n >= 0:: تا زمانی که n بزرگتر یا مساوی صفر باشد حلقه ادامه دارد.if n > 0:: اگر n بزرگتر از صفر باشد عدد چاپ میشود.elif n == 0:: اگر n برابر صفر باشد پیام پایان چاپ میشود.else:: این بخش در این برنامه اجرا نمیشود چون شرط حلقه اجازه نمیدهد.n -= 1: در هر بار اجرای حلقه مقدار n یک واحد کم میشود.
